IJzerhard of Verbena

IJzerhard is een bloemensoort in de de familie van Verbena. Het betreft vaak een vaste plant, maar kan ook eenjarig zijn. Kenmerkend zijn de puntige bladeren en lange taaie stengels die al dan niet behaard zijn. De bloemaren starten in de oksels en groeien uit tot trompetbloempjes. De bloemstengels kunnen ruim een meter lang worden. De bijen zijn altijd blij met deze bloeier in de tuin. Je kunt van juni tot oktober genieten van de bloemen.

Naam: Verbena Officinalis

  1. Verbena is totaal geen spannende of originele naam. Het betekend simpelweg: Blaadjes of Twijgjes.
  2. Andere menen dat het Heilig Kruid of Heilige Tak zou betekenen. Daar is wel wat fantasie voor nodig, daar het woord Heilig (sanctus) helemaal niet in de naam zit. Deze verklaring is alleen logisch bij de Griekse naam, daar dit Hierabotane was. De Romeinen noemde het dan ook Herba Sacra. Ook de druïden beschouwde Verbena als een heilig kruid, wat voor allerlei spirituele en medicinale doeleinde dienst deed. De aanhangers van Thor gebruikte het om de geesten op te roepen. En nee, de heilige praatjes zijn nog niet voorbij. Want ook onder de christenen was dit een heilig kruid, omdat Maria op de heuvel Golgotha IJzerhard plukte, om daarmee Jezus wonden te verzorgen. Dit lijkt mij een vrij pijnlijke zaak, daar het nu niet bepaald een zachte plant is. Het is ook zeer onwaarschijnlijk daar het niet in Israël groeit en ooit is aangetroffen. Er komt alleen een broertje van de Verbena voor, maar niet in de omgeving van Jeruzalem. In Egypte was het een heilige plant, omdat toen Osiris de dood vond, Isis tranen met tuiten vergoot. Overal waar haar tranen zijn gevallen, groeit nu Verbena.
  3. Weer anderen zijn van mening dat Verbena een verbastering is van Venerus wat betekend ‘van Venus’

Officinalis zie je vaker achter de naam van planten en kruiden staan. Dit betekend dat het kruid door de apothekers vroeger al werd gebruikt als medicijn.

  1. De naam IJzerhard heeft hij waarschijnlijk gekregen omdat hij bijna alle omstandigheden kan doorstaan en trouw blijft terugkeren in je tuin.
  2. Maar eigenlijk een leukere oorsprong is vanwege de geneeskrachtige werking. Als je gewond was geraakt door een ijzeren wapen, zodals een zwaard, dolk of speer, dan was IJzerhard het ultieme geneesmiddel.
  3. De stengels kunnen een ijzerachtige kleur krijgen, waardoor men het IJzerhard is gaan noemen.
  4. Ja, er zijn nog meer verhalen: In vele religieuze culturen wordt Verbena als een heilige plant beschouwd die je beschermd tegen allerlei vormen van kwaad. Verbena is een ijzerhard schild tegen de Boze. Ik raad je toch aan om je toevlucht bij een Ander te zoeken. 😉 Het zou daarom Heilig Kruid of Heilige Tak betekenen. Daar is wel wat fantasie voor nodig. Deze gedachten zat zo diep ingebakken, dat Luther stevig van leer moest trekken, dat ouders er mee moesten stoppen om Verbena bij de kinderen om de nek te binden, als ze werden gedoopt.
  5. In de middeleeuwen brouwde de magiërs van IJzerhard een drankje, waarmee nieuwe maliënkolders en harnassen werden ingesmeerd, zodat het ijzer ondoordringbaar werd.

Andere Nederlandse namen voor Verbena of IJzerhard zijn: Druivengras, Eizen, Hardijzer, Kerkkruid, Pleuriskruid, Ridderblad, Strooikruid en Venuskruid.

Consumptie: Verbena of IJzerhard heeft in Nederland niet de bekendheid van kruid of groente. Wie een blad in zijn mond heeft gestoken begrijpt ook waarom. Het is bitter en heeft een taaie textuur. Geen lol aan om zo te eten. Toch wordt het wel degelijk geconsumeerd. Zo kan je er thee van zetten. Of gecombineerd eten met augurken of komkommer. Ik zou zeggen probeer het eens uit en verras jezelf. Hoewel je van nature de neiging niet zal hebt om er heel veel van te eten – maar je weet maar nooit waar iemand verslaafd aan raakt – geldt net als bij veel wilde groenten en kruiden: Eet geen grote hoeveelheden. Dit betekend ongeveer 40 gram per dag. Bij zwangerschap is het gebruik van IJzerhard niet toegestaan.

Geneeskrachtige werking:

In de oudheid werd IJzerhard gebruikt als een helend kruid. Het was goed voor bijna alles! Had je wonden door ijzeren voorwerpen, dan gebruikte je IJzerhard. Maar ook werd het gebruikt voor een slangenbeet, geelzucht, hoofdpijn, zweren, hartziektes en kiespijn. Zelfs wordt het al gebruikt bij mentale problemen. Is het allemaal onzin? Nee. Verbena is rijk aan Tannines, Glycosiden en Alkaloïden. En het heeft inderdaad een positieve werking op de geest, waardoor het angst en depressie onderdrukt. Wonden trekken sneller dicht door het gebruik van IJzerhard. Het leent zich goed voor huidverzorgingsproducten.

Zo blijkt ook dat Verbena een ontkrampende werking heeft, dus tegen krampen. De achterhoofdzenuw is vaak de oorzaak van migraine, klachten bij een whiplash, hoofdpijn in het algemeen en slapeloosheid. Zet hiervoor sterke thee en leg een doordrenkte doek op je voorhoofd en/of nek.

Zoals reeds benoemd heeft het ook positieve werking op de mentale gezondheid. Mensen die last hebben van een kriebel hoest door spanning en stress, merken al snel een afname van deze storende klachten. Ook nemen klachten als duizeligheid, flauwvallen en hartkloppingen af door het drinken van thee. Met name stressgerelateerde klachten die optreden na een periode van ziekte, zouden goed te behandelen zijn met IJzerhard. Het is aan te raden om dit te combineren met Valeriaan en Haver.

Verder heeft Verbena weerstandsversterkende eigenschappen, waardoor het gebruik van IJzerhard na en tijdens ziekte, griep (influenza) en na een zwangerschap of operatie wordt aangeraden.

Ook het spijsverteringsstelsel heeft plezier van IJzerhard. Door de bitterstoffen gaat de gal, lever en darmen beter functioneren.

De dames kunnen het gebruiken om hun menstruatie op gang te brengen. Hoewel je meer nodig heb van Verbena, dan van Rozemarijn. Het stabiliseert de hormoonspiegel en verzwakt overgangsklachten (menopauze).

Zoals eerder vermeld mag je IJzerhard niet tijdens de zwangerschap gebruiken. Echter als je uitgeteld bent, kan het juist helpend zijn om hiermee weeën op te wekken. Overleg alleen eerst met de huisarts of verloskundige. Na de zwangerschap is het juist een wondermiddel, omdat het de productie van moedermelk opgang brengt.

Vanouds is dit ook een geliefde plant bij reuma, artritis en ischias of hernia. Maak hiervoor als volgt een compres. Neem een handvol IJzerhard-bladeren en kook deze in azijn, totdat de azijn volledig is verdampt. Leg de hete bladeren op een doek en bind deze om de pijnlijke plek heen.

Uiteraard zijn er nog een hele hoop andere zaken waar Verbena als wondermiddel voor wordt genoemd, maar hiervoor zijn in mijn ogen geen redelijke aanleiding voor aan te dragen. De geneeskracht van de natuur is groot, maar we moeten ook niet vasthouden aan middeleeuwse fabels.

Inhoudsstoffen:

Bewaren:

Verbena kan beter niet vers worden gebruikt voor de thee, vanwege de hoge doseringen van werkzame stoffen. Je kunt IJzerhard gemakkelijk drogen. Pluk de bladeren voor de bloei of als de plant net in bloei staat. Daarna kan zeker nog wel, maar de werkzame stoffen nemen geleidelijk af.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *