Brandnetel

Wie wil er nu Brandnetel in zijn tuin hebben? Niemand uiteraard. Het is een woekeraar eerste klas. Maar het kweken in potten is een ander verhaal. Denk alleen maar aan brandnetelsoep, brandnetelkaas en brandnetelboter. Ook moet je Brandnetel niet met je blote handen beetpakken. De brandharen aan de plant transporteren histamine op je huid, wat huidirritatie geeft in de vorm van jeuk, brandend gevoel en zwellingen. Door de bladeren te koken of te bevriezen verliezen ze hun brandende werking en blijft een aangenaam kruid over.

Brandnetel noemen we onkruid. Maar wat is het eigenlijk? Ja het is een kruid, maar ook groente, het heeft bloemen en noten. Ik noem het gemakshalve groente, maar eigenlijk past het in 4 classificaties op de website van De Ontmoetingstuin.

Naam: Urtica

De naam betekend ‘branden’. De toevoeging ‘netel’ komt van noedl of naald.

Andere namen voor Brandnetel zijn: Tengel, Broeier en Damnetel.

Tuin: Uiteraard wil je brandnetel niet overal in je tuin hebben. Als je het verbouw, verbouw het dan in potten of binnen worteldoek. Zorg dat hij niet volledig in bloei komt. Naast dat het blad vaak te oud wordt is de kans op zaaien steeds groter. Het beste kan de kop van de brandnetels plukken. Hier zitten de jongste bladeren en buiten de tuin is de kans het kleinst dat een hond zijn plasje er op heeft gedaan. Wat je misschien niet realiseer is dat brandnetels je tuin ook goed doet. Het is een grote stikstofvreter (hopelijk leest de politiek mee) en trekt hiermee dag- en nachtvlinders, wantsen, cicaden, snuitkevers, glanskevers en bladluizen aan. Het trekt dus zowel leuke als minder leuke insecten aan.

Je kunt de brandnetels ook gebruiken om ongewenste insecten als luizen uit je tuin te verwijderen. Neem een schaal of emmer en voeg 75 gram brandnetel bladeren toe en laat dit 3-4 dagen trekken op kamertemperatuur. Verdun deze brandnetelgier 1/5 en spuit je groente en planten in.

Je kunt op vergelijkbare wijze ook brandnetelmest maken. Vul 1/4 emmer met brandnetelblad (in het bos of aan de slootkant en niet in de kruidentuin, hou die voor consumptie) en vul dit aan met water. Sluit de emmer af en laat dit een tijdje staan totdat het is gaan rotten. Het ruikt niet lekker, maar zit barstensvol stikstof, wat je mooie sterke planten oplevert, met meer bloemen en oogst.

Verder is het meest duurzame groente om te kweken. Je hoeft namelijk geen meststoffen aan de grond toe te voegen. Werkt de biodiversiteit in de hand en is ook nog eens nuttig om je tuin en jezelf gezond te houden!

Consumptie: In de inleiding noemde we al enkele voorbeelden van culinaire producten en thee van Brandnetel: boter, soep en kaas. Maar ook kan je er heerlijke pasta’s van maken, pesto, saus en smoothies. Je kunt zelfs de topbladeren rauw eten. Rol dan de bladeren met de onderkant naar buiten op, voordat je het in je mond steekt. Dit voorkomt dat je mond gaat prikken, van de meest voorkomende wilde groente van Nederland.

Wat je hoogst waarschijnlijk niet wist is dat er vrouwelijke en manlijker brandnetels zijn. De mannetjes hebben meeldraden, maar de vrouwtjes niet. En zoals altijd zijn de vrouwen het interessantste ;-). Aan de vrouwelijke Brandnetel groeien in het najaar NOTEN. Zie de foto’s bij dit artikel. Heerlijk om vers te eten of later roosteren en aan je salade toe te voegen of op een sneetje brood met Goudse kaas. Uiteraard kan je ze ook lekker uit het handje eten, zoals pinda’s. Brandnetelnoten kan je vanaf eind juli oogsten.

Geneeskrachtige werking: Als je in één woord wil vatten wat Brandnetel doet, dan is dat: ZUIVEREN. Het zuivert het bloed, maar ook je huid. Maar ook het hele spijsverteringsstelsel wordt geactiveerd en zuivert ook de darmen en de darmflora.

Jonge Brandnetels zitten bomvol vitamine-C en vitamine-D. In brandnetel zit een stuk meer vitamine-C dan in een sinaasappel, die wij allemaal wel kennen als bron van vitamientjes. De olie van de brandnetelolie heeft veel werkzame stoffen die goed zijn voor je hart, bloedvaten huid en je immuunsysteem. Door het hoge ijzergehalte is het ook een goed middel tegen bloedarmoede.

Ook de Brandnetelwortels zijn belangrijk voor onze gezondheid. Het stimuleert de werking van de blaas en wat belangrijker is voor mannen is dat indien de prostaat is vergroot, door een niet-kwaadaardige tumor (wat vaak bij mannen boven de 50 voorkomt), deze kleiner wordt, terwijl het uitplassen makkelijker wordt, zodat de urine niet achterblijft. De bladeren zijn juist goed voor ontstoken urinewegen en voor het afvoeren van niergruis.

De brandnetel wordt ook gebruikt voor het behandelen van psoriasis, eczeem, allergie en netelroos. Ook kan je brandnetel gebruiken om in je shampoo en zeep te verwerken. Brandnetelbladen bevatten namelijk kiezeluren, wat zorgt voor sterke haren en nagels.

Voor het volgende moet je wat moed mogelijk verzamelen. Het is bekend dat de huid slaan met brandnetels zenuwpijn (neuropathie) en reumatische pijn verlicht. De brandnetelharen zijn als het ware hele dunne glazen naaldjes die de huid en doorbloeding stimuleren. Deze naaldjes of haren van de Bandnetel breken af en blijven in de huid achter, wat jeuk of een brandend gevoel achterlaat, maar je dus ook uit de brand kan helpen.

Stoffen:

• Phenolcarbonzuren
• looistoffen
• cumarine
• flavonoïden
• carotenoïden
• kiezelzuur
• vitamine-C
• vitamine-D
• vitamine-E
• pro-vitamine-A
• acetylcholine
• histamine
• serotonine
• mierenzuur
• linolzuur
• slijmstoffen
• polysachariden
• een lectine (UDA)
• fenolen
• sterolen,
• lignanen
• cumarine
• vetzuren
• eiwitten

Bewaren: Leg de bladeren van de Brandnetel in een voorverwarmde over op 60 graden. Laat ze hier een halfuur liggen en daarna een nacht rusten. Hoewel het verleidelijk is, moet je de bladeren niet eerst afspoelen. Hiermee gaan veel belangrijke stoffen verloren. Gedroogd is het minstens nog een jaar goed houdbaar.