Alsem

Alsem behoort net als veel kruiden in de tuin tot de composietenfamilie. Er bestaan wel 600 soorten. Zo is Dragon bijvoorbeeld onderdeel van de Alsemreeks. Het is een vasteplant die de hele winter groen blijft en in de zomermaanden groene of sommige soorten gele of paarse bloemen krijgt. De bladeren variëren van lichtgroen tot donkergroen tot blauw. Dit is afhankelijk van het soort. Ook de bladvorm is heel divers. Citroenkruid heeft helgroene sprieten, Bijvoet heeft een gekruld blad zoals een Geranium, veel soorten hebben een gevederd blad, terwijl Westerse Bijvoet puntbladen heeft.

Alsem is het basisingrediënt van het lang verboden absint. Het heeft een erg negatieve naam. Dit zal deel ook door de Bijbel komen daar het symbool staat voor bitterheid, lijden en rouw. Aan het einde van de Bijbel, in de Openbaringen, gaat het over een meteoriet die Alsem heet en het einde der tijden inluid.

Het gebeurt niet meer zo vaak, maar vroeger was het in christelijke Nederland gewoon om op de lijkkist een bosje Alsem te leggen, omdat het symbool stond voor verdriet en afwezigheid. Alsem werd ook wel Absint genoemd, waar het woord ‘absent’ van is afgeleid.

Naam: Artemisia (daarom ook wel Artemiskruid genoemd, Alsem heeft veel namen)

Vermoedelijk is de naam afgeleid van het Griekse woord artemes, wat ‘gezondheid’ betekend. Andere menen dat het van de godin Artemis is afgeleid, omdat het als middel tegen vele vrouwenkwalen werd gebruikt. Daarnaast werd Artemis de Moeder der Kruiden genoemd, wat ook niet gek zou zijn als daar de naam op is gebaseerd. We zullen het echter nooit aan de naamgever kunnen navragen.

Gebruik in de tuin: Alsem is een effectief middel tegen slakken (daar hebben we er altijd genoeg van in de Ontmoetingstuin), luizen en rupsen. Zij kunnen de bittere smaak niet waarderen. Om die reden zul je bij de Alsembloemen veel vlindersoorten niet aantreffen.

Consumptie: Alsem is niet erg smakelijk om te eten omdat het erg bitter is. Het is echter bij culinaire liefhebbers bekend als het perfecte keukenkruid bij het braden van vlees, wild en gevogelte. Ook wordt het aan Marokkaanse thee toegevoegd, maar dan staat het meer bekend als Shiba. Zoals gezegd is het ook het basisingredient voor het beruchte Absint en van kruidenbitters. Verder is het om gezondheidsredenen gewild als thee.

Absint was in de 20e eeuw verboden te verkopen. Mensen werden er gek van en kregen last van allerlei gezondheidsproblemen. Tegenwoordig weten we dat dit niet de gevolgen van Alsem was, maar van alcoholisme en mensen Korsakov kregen. Het werd namelijk in hele grote hoeveelheden gedronken, met name door vrouwen.

Geneeskrachtige werking: Alsem is een kruid met veel gezondheidsvoordelen. Er wordt vaak beweerd dat het een giftige plant is, maar dit is absoluut onjuist. Ik geef toe dat als ik in de natuur planten proef, dat de smaak mij zou waarschuwen dat deze plant hoogstwaarschijnlijk giftig was. Zoals bij meer kruiden in onze tuin geldt dat als je er te veel van neemt het schadelijk kan zijn. Vaak zijn dit juist planten die grote gezondheidsvoordelen hebben. Door de smaak zal je het wel nalaten om even een lekker groot bord Alsem soldaat te maken.

In het oude Griekenland en Egypte werd Alsem al gebruikt voor de maaltijd, omdat het de eetlust opwekt en te gelijk zorgt voor een goede spijsvertering. Alsem is ook een goede ontstekingsremmer en remt het de groei van bacteriën af. Dit maakt het redelijk een universeel middel bij ziekte.

Klinische studies hebben aangetoond dat het een effectief middel tegen de Ziekte van Crohn is. Het remt de ontstekingen in de darmen sterk af. Het remt ook de groei van tumorcellen bij kanker af en bevorderd de geheugenprestaties bij mensen die lijden aan Alzheimer.

Heb je ‘s avonds te diep in het glaasje gekeken en last van een fikse kater, dan helpt een glaasje Alsemthee je weer op de rit. Hoewel het misschien helpt, zou ik niet de ochtend gelijk starten met een shotje Absint. 😉

Zoals al eerder vermeld is het goed voor de spijsvertering, maar ook voor het activeren van de darmen bij obstipatie. We hebben als gezien dat helpt tegen ontstekingen bij de Ziekte van Crohn, om dezelfde reden helpt het ook tegen irritatie van de darmwand. Doordat het de productie van gastrine stimuleert, zorgt het er voor dat je meer maagsappen en gal aanmaakt. Logischerwijs helpt het hierdoor ook tegen maagzuur. Een te veel kan je maag echter ook weer van streek maken. Gebruik het dus met mate. Als je een mok thee neemt, zul je echt nooit te veel binnenkrijgen. Tot slot verlaagd het de productie van darmgassen, waarmee het een uitkomst kan zijn als je last hebt van winderigheid.

Bewaren: Je kunt Alsem bewaren door er tinctuur van te maken. Alsem kan je ook snel drogen in 3-10 dagen, door het op zijn kop op te hangen.